Η «Μεγάλη Παναγιά»

Ο βυζαντινός ναός της «Μεγάλης Παναγιάς» ή της «Μεγάλης Εκκλησιάς» όπως και αλλιώς ονομάζεται, βρίσκεται στη πόλη της Παραμυθιάς και κτίστηκε την εποχή του Δεσποτάτου της Ηπείρου, κάπου στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα.
Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στη Κοίμηση της Θεοτόκου και αν και τώρα λειτουργεί ως κοιμητηριακός ναός, παλιότερα ήταν μοναστήρι.

Πρόκειται για έναν τρίκλιτο σταυρεπίστεγο ναό και η σημερινή του μορφή θεωρείται αρκετά διαφορετική, από την αρχική του. Και αυτό γιατί τον 19ο αιώνα (1858) έγιναν εργασίες ανακαίνισης και μαζί τους πραγματοποιήθηκαν και αρκετές προσθήκες (καμπαναριό, στοά βόρειας πλευράς, οστεοφυλάκιο κ.α.).

Η Μεγάλη Παναγιά είναι κτισμένη με τη σύνηθες για την εποχή του Βυζαντίου τεχνοτροπία, το «πλινθοπερίκλειστο σύστημα».
Δηλαδή με τετραγωνισμένες πέτρες που πλαισιώνονται από λεπτούς κόκκινους πλίνθους.
Στη συγκεκριμένη εκκλησία οι πλίνθοι βρίσκονται σε μονή σειρά στον οριζόντιο αρμό και σε διπλή στον κατακόρυφο.
Στις εξωτερικές του πλευρές ο ναός φέρει πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο με αρκετά διαφορετικά σχέδια (ψαροκόκαλο, σταυροί, ταινία κ.α.).
Εσωτερικά του ναού από τις παλιές τοιχογραφίες ελάχιστα πλέον ίχνη διασώζονται και από τα οποία δε μπορεί να προσδιοριστεί ο χρόνος κατά τον οποίο έγινε η ιστόρηση της εκκλησίας.
Η κύρια είσοδος βρίσκεται στη δυτική του πλευρά αλλά υπάρχουν και δύο ακόμη θύρες, μια στη βόρεια και η άλλη στη νότια πλευρά του.

Στο ναό της «Μεγάλης Παναγιάς» στην Παραμυθιά, το 1453 αμέσως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, μεταφερθήκαν τα οστά του Αγίου Σπυρίδωνα και της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστας, πριν τελικά καταλήξουν στη Κέρκυρα.
Δύο αιώνες περίπου αργότερα, το 1636 σε σιγίλιο (πατριαρχικό έγγραφο) του Πατριάρχη Νεοφύτου Γ΄, συναντάμε μια διαφορετική ονομασία της εκκλησίας, αφού εκεί αναφέρεται ως «Παναγία η Παραμυθία».

Advertisements